سیستم قلبی عروقی

سیستم قلبی عروقی شامل قلب و هزاران مایل از عروق خونی می باشد. قلب یک پمپ عضلانی است که خون را با فشار به سرخرگ ها، سیاهرگ ها و مویرگ ها می راند. این عروق که خون را منتقل می کنند اکسیژن، مواد غذایی، هورمون ها و آنزیم ها را حمل می نمایند و مواد دفعی حاصل از تریلیون ها سلول را به خارج از بدن می برند. این سلول ها به اکسیژن و مواد غذایی جهت ساخت انرژی شیمیایی یا ATP نیاز دارند که اعمال سلولی به طور مناسبی صورت پذیرد. آنزیم ها با واکنش های شیمیایی داخل سلول ها کمک می کند و محصولات دفعی حاصل از این واکنش ها توسط سیستم قلبی عروقی به مکان هایی از قبیل ریه ها و کلیه ها جهت دفع از بدن انتقال داده می شوند. نیروی به جریان انداختن خون توسط ماهیچه قلبی که جسم قلب را تشکیل می دهد انجام می گیرد. عمل انتقال خون توسط سیستم قلبی عروقی در 24 ساعت 7 روز هفته بدون هیچگونه توقفی برای 70، 80 یا 90 سال صورت می پذیرد و تعداد ضربان قلب حدود 72 بار در دقیقه می باشد. قلب یک ارگان بی همتایی است که منقبض می شود، استراحت می کند و بلافاصله مجددا منقبض می گردد و این روند در سرتاسر عمر بشر ادامه دارد. این سیستم یک سری دریچه هایی دارد که از برگشت جریان خون به عقب از رگ های خونی ممانعت می کنند. درواقع اثر عمل پمپاژ قلب است که ما را زنده و سلامت نگه می دارد.475px-Diagram_of_the_human_heart_(cropped)-it
آناتومی قلب
قلب به طور مایل در قفسه سینه بین ریه ها قرار گرفته است. در حدود دو سوم جسم و تنه آن در سمت چپ بدن واقع است. به فرم مخروطی شکل می باشد و سایز آن به اندازه یک مچ بسته است. تقریباً 5 اینچ یا 12 سانتی متر درازا، 3/5 اینچ یا 9 سانتی متر پهنا و 2/5 اینچ یا 6 سانتی متر ضخامت دارد. قلب در یک غشاء سروزی محصور شده است که تحت عنوان کیسه پری کاردیال می باشد که به پری کاردیوم جداره نیز موسوم است. کیسه پری کاردیال از دو لایه تشکیل شده است. لایه بیرونی لایه فیبروزی یا پری کاردیوم فیبروز است که از بافت همبند فیبروزی تشکیل شده و به عروق خونی بزرگ از جمله بزرگ سیاهرگ، آئورت، شریان ها و وریدهای ریوی، ماهیچه دیافراگم و از داخل به دیواره استرنوم توراکس متصل می باشد. این لایه در زمانی که قلب در حال عمل پمپاژ می باشد از جابجایی بیش از اندازه آن جلوگیری می نماید و همچنین قلب را در قفسه سینه محکم نگه می دارد. لایه درونی کیسه پری کاردیال لایه سروزی یا پری کاردیوم سروزی می باشد. این لایه نازک است و ادامه ای از خارجی ترین لایه دیواره قلب که اپی کاردیوم نامیده می شود می باشد. این لایه همچنین با عروق خونی بزرگ قلب در ارتباط است.
لایه های دیواره قلب
خارجی ترین دیواره قلب اپی کاردیوم یا پری کاردیوم ویسرال نامیده می شود. لایه نازک و شفافی است که از بافت سروزی و مزوتلیوم تشکیل شده است. به خاطر طبیعت و جنسیت سروزی آن می تواند پری کاردیوم سروزی نیز نامیده شود. بین اپی کاردیوم قلب و پری کاردیوم سروزی کیسه پری کاردیال فضایی وجود دارد که به حفره پری کاردیال موسوم است. این حفره شامل مایع آبکی می باشد که مایع پری کاردیال نامیده می شود که اصطکاک این غشاء ها را در زمان انقباض و انبساط قلب در طول یک سیکل قلبی کاهش می هد. در قسمت زیرین اپی کاردیوم دومین لایه دیواره قلب قرار دارد که جسم و تنه قلب را می سازد و تحت عنوان میوکاردیوم می باشد. این لایه یک بافت عضلانی، مخطط و غیر ارادی می باشد. این لایه مسئول انقباض قلب است. سومین لایه یا داخلی ترین لایه دیواره قلب آندوکاردیوم نامیده می شود که لایه نازکی از آندوتلیوم است. رگ های خونی ریز و کوچک به آن نفوذ کرده اند و دارای دستجات و عضله صاف می باشد. این لایه به عنوان پوششی در سطح داخلی میوکاردیوم قرار گرفته است و دریچه های قلب و طناب های وتری دریچه ها را پوشش می دهد.

حفره های قلب
درون قلب به 4 حفره یا اطاقک تقسیم می شود که خون را از قسمت های مختلف بدن دریافت می کنند. دو حفره فوقانی دهلیز راست و دهلیز چپ نامیده می شوند. هر دهلیز یک زائده خارجی دارد که اوریکل نامیده می شود. اوریکل حجم دهلیزها را افزایش می دهد. پوشش هر دهلیز از عضله صاف است به استثنای دیواره قدامی دهلیز و پوشش اوریکل ها که دستجات عضلانی دارند و به عضلات شانه ای موسوم می باشند و به اوریکل ها ظاهری خشن می بخشند. دو دهلیز از یکدیگر توسط دیواره داخلی بین دهلیز جدا می شوند. دو حفره تحتانی بطن چپ و بطن راست نامیده می شوند. دو بطن توسط دیواره داخلی بین بطنی از یکدیگر جدا می گردند. برآمدگی های نامنظم و چین های میوکاردیوم بطن ها ترابکول کارنه آ نامیده می شوند. بافت ماهیچه ای دهلیزها و بطن ها توسط بافت هم بند از یکدیگر جدا می شوند که این بافت دریچه ها را نیز تشکیل می دهد.
عروق بزرگ قلب
دهلیز راست خون را از تمام قسمت های بدن بجز ریه ها دریافت می کند. دهلیز راست این خون را از 3 ورید دریافت می نمایند: ورید اجوف فوقانی که به ورید اجوف قدامی نیز موسوم است خون را از قسمت های فوقانی بدن از جمله سر، گردن و بازوها می آورد، ورید اجوف تحتانی که به ورید اجوف خلفی نیز موسوم است خون را از قسمت های پایینی بدن از جمله پاها و شکم می آورد، سینوس کروناری که خون را از عروقی که دیواره قلب را تغذیه می کنند تخلیه می نماید. این خون پس از دهلیز راست به داخل بطن راست با فشار وارد می شود. بطن راست خون را به رگ اصلی بعدی یا تنه ریوی پمپ می کند که این تنه ریوی به شریان ریوی راست و شریان ریوی چپ تقسیم می گردد. این شریان ها هرکدام خون را به یک ریه حمل می نمایند. در ریه ها خون دی اکسید کربن را آزاد می سازد و اکسیژن را برداشت می کند. خون اکسیژن دار به قلب از طریق 4 ورید ریوی برمی گردد که به دهلیز چپ تخلیه می شوند. خون سپس با فشار به داخل بطن چپ رانده می شود. بطن چپ خون را به داخل رگ بزرگ بعدی یا آئورت صعودی پمپ می کند. از اینجا خون آئورتی به شریان های کروناری می رود که دیواره قلب را تغذیه می نماید. قوس آئورت شریان هایی را به قسمت های فوقانی بدن می فرستد. آئورت نزولی که به آئورت شکمی نیز موسوم است خون اکسیژن دار را به همه قسمت های بدن منتقل می کند. سایز این حرفه ها یا اطاقک ها و ضخامت دیواره حفره ها به دلیل میزان خون دریافت شده و فاصله ای که این خون باید پمپ شود متفاوت است. دهلیز راست خونی را که از تمام قسمت های بدن بجز ریه ها جمع می کند نسبتاً بزرگ تر از دهلیز چپ می باشد که تنها خونی که از ریه ها می آید را دریافت می نماید. ضخامت دیواره حفره ها نیز متفاوت است. بطن ها دیواره ضخیمی دارند درحالی که دهلیزها دیواره نازکی دارند. ضخامت دیواره دو بطن نیز متفاوت می باشد. دیواره بطن چپ ضخیم تر از دیواره بطن راست است به دلیل اینکه بطن چپ باید خون اکسیژن دار را با یک فشار بالا در حدود هزاران مایل از عروق خونی به قسمت های مختلف سر، تنه و اندام های تحتانی بفرستد.8i6qK7BiE
دریچه های قلب
دریچه های قلب به گونه ای طراحی شده اند که از برگشت جریان خون جلوگیری می کنند: دو دریچه دهلیزی بطنی بین دهلیزها و بطن ها قرار دارند. دریچه بین دهلیز راست و بطن راست دریچه تریکوسپید نامیده می شود زیرا شامل 3 زبانه یا برآمدگی می باشد. این برآمدگی ها از بافت همبند فیبروزی تشکیل شده اند که به سمت بیرون دیواره قلب رشد می کنند و توسط آندوکاردیوم پوشانده می شوند. انتهاهای این برآمدگی ها به سمت بطن ها آویزان است. طناب هایی که طناب های وتری نامیده می شوند این انتهاهای برآمدگی ها را به عضلات پاپیلاری که در سطح داخلی بطن واقع شده اند متصل می نمایند. دریچه دهلیزی بطنی بین دهلیز چپ و بطن چپ دریچه بای کوسپید یا میترال نامیده می شود. براساس نامگذاری آن، دریچه میترال دو برآمدگی دارد که به سمت بطن با همان ساختمان دریچه تری کوسپید آویزان است. دریچه میترال تنها دریچه قلب است که تنها 2 زبانه یا برآمدگی دارد. دیگر دریچه ها شامل 3 زبانه و یا برآمدگی می باشند. دو شریانی که قلب را ترک می کنند که شامل آئورت صعودی و تنه ریوی هستند نیز از برگشت جریان خون به عقب جلوگیری می نمایند. این دریچه ها، دریچه های سمی لونار نامگذاری شده اند. دریچه سمی لونار ریوی در جایی که تنه ریوی از بطن راست خارج می شود واقع شده است. دریچه سمی لونار آئورتی در جایی که آئورت صعودی بطن چپ را ترک می کند واقع شده است. هر دوی این دریچه ها از 3 برآمدگی تشکیل شده اند که اجازه می دهند خون تنها در یک جهت جریان داشته باشد.
جریان خون قلب
جریان خون قلب به گونه ای است که از یک راه مستقیم شروع می شود و به همان راهی که آغاز شده خاتمه می یابد.
هنگامی که انقباض دو دهلیز به طور همزمان انجام می شود دو بطن در حالت استراحت می باشند. سپس دو بطن به طور همزمان منقبض شده و دهلیزها استراحت می نمایند. پس از آن تمام حفره ها یا اطاقک ها قبل از اینکه سیکل بعدی دوباره آغاز گردد استراحت می کنند. خون بدون اکسیژن یا خونی که میزان دی اکسید کربن فراوان دارد از بخش های فوقانی بدن از طریق ورید اجوف فوقانی یا قدامی و از بخش های تحتانی بدن از طریق ورید اجوف تحتانی یا خلفی به دهلیز راست قلب باز می گردند. سپس خون با فشار با انقباض دهلیز راست از طریق دریچه تری کوسپید به بطن راست می رود. از آنجائیکه بطن راست منقبض می گردد خون را از طریق دریچه سمی لونار ریوی به تنه ریوی پمپ می کند که این تنه ریوی به شریان ریوی راست که به ریه راست می رود و شریان ریوی چپ که به ریه چپ می رود منشعب می گردد. در آلوئول های ریه ها که توسط مویرگ ها احاطه شده اند خون گاز دی اکسید کربن را از دست می دهد و اکسیژن را بارگیری می نماید. خون فاقد اکسیژن تیره به نظر می رسد بنابر این وریدها معمولاً در کتاب ها به رنگ آبی نشان داده می شوند. خون اکسیژن دار قرمز روشن است بنابر این شریانی ها معمولاً در کتاب ها به صورت قرمز نشان داده می شوند. خون اکسیژن دار از طریق 4 ورید ریوی به دهلیز چپ برمی گردد. هنگامی که دهلیز چپ منقبض می شود خون با فشار از طریق دریچه بای کوسپید یا میترال به بطن چپ رانده می شود. زمانی که بطن چپ با دیواره عضلانی ضخیم خود منقبض می گردد خون از طریق دریچه سمی لونار آئورتی به آئورت صعودی می رود. سپس آئورت صعودی خون اکسیژن دار را به تمام قسمت های بدن توزیع می نماید.